Aleksander Mroczkowski – twórca górskich i wiejskich pejzaży


Aleksander Mroczkowski urodził się w 1850 roku w Krakowie. W 1865 roku rozpoczął edukację malarską w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (dzisiejszej Akademii Sztuk Pięknych). Jego artystycznymi przewodnikami byli: Władysław Łuszczkiewicz, Feliks Szynalewski oraz pedagog i twórca tatrzańskich pejzaży – Leon Dembowski.
W 1873 roku, po zakończeniu edukacji w krakowskiej uczelni Aleksander Mroczkowski postanowił kontynuować naukę malarskiego kunsztu w akademii monachijskiej. Artysta spędził w „mekce artystów” kolejne cztery lata podczas których doskonalił swój warsztat w pracowni Alexandra Wagnera oraz Ottona Seitza. Po powrocie do Krakowa Mroczkowski kształcił się jeszcze w Szkole Sztuk Pięknych, gdzie czerpał wiedzę od mistrza pędzla – Jana Matejki. Edukacja malarza zakończyła się dopiero w 1881 roku. Niedługo po opuszczeniu murów Szkoły Sztuk Pięknych artysta wyjechał ponownie do Monachium, w którym przebywał aż do 1888 roku. Jego dzieła były wystawiane między innymi w Krakowie, Warszawie i we Lwowie.
Aleksander Mroczkowski zmarł w Stubnie koło Przemyśla w 1927 roku.
Jego dorobek artystyczny obejmuje portrety i sceny rodzajowe oraz pejzaże, dzięki którym trwale zapisał się na kartach historii malarstwa polskiego. Do najbardziej udanych obrazów Aleksandra Mroczkowskiego należą z pewnością pejzaże tatrzańskie. Dzieła takie jak: „Mnich nad Morskim Okiem”, „Tatry (Droga do Morskiego przez Zawrat)” czy różne ujęcia najsłynniejszego jeziora tatrzańskiego charakteryzują się nie tylko doskonałym wyczuciem koloru, ale również niezwykle precyzyjnym oddaniem szczegółów przedstawianych krajobrazów. Utrzymane w realistycznej konwencji pejzaże górskie Aleksandra Mroczkowskiego są na tyle dokładne, że na pierwszy rzut oka przypominają profesjonalnie wykonane fotografie.
Surowe piękno monumentalnych Tatr fascynuje, lecz zarazem przytłacza – szczególnie w zestawieniu z drobną sylwetką górala spacerującego wyboistą ścieżką wzdłuż brzegu Morskiego Oka (vide „Morskie Oko” z 1891 roku). Niewielka postać mężczyzny w ludowym stroju jest początkowo zupełnie niewidoczna. Dopiero po pewnym czasie, gdy nasze oczy przyzwyczają się już do widoku niezliczonej ilości drzew, kamieni oraz drobnych kępek górskiej roślinności, będziemy w stanie dostrzec kroczącego między głazami człowieka. Kolorystyka jego stroju niemal całkowicie zlewa się z otoczeniem sygnalizując idealną symbiozę górala z potężnym światem tatrzańskiej przyrody.
Znaczną część dorobku artystycznego Aleksandra Mroczkowskiego stanowią pejzaże tatrzańskie pozbawione obecności ludzi. Na jego płótnach oraz deskach królują monumentalne garby skalne otulone śnieżną pokrywą („Mnich nad Morskim Okiem”), tonące w chmurach wierchy („Ganek”), gęste kłęby mgły wiszące nad górskimi jeziorami („Czarny Staw”) oraz rozjaśnione słonecznym blaskiem doliny („Dolina Białej wody z Garłuchem”).
Aleksander Mroczkowski utrwalał na płótnach również krajobrazy wsi znajdujących się nieopodal Krakowa. Malowane przez niego pejzaże przedstawiały często pełne uroku miejsca – słoneczne łąki z soczystozieloną trawą, stare, pokryte strzechą chaty lub drewniane wieże kościółka, wynurzające się z czerwonych od jesiennego słońca liści drzew.
Piękno wiejskiego krajobrazu fascynowało artystę na równi z codziennością prostych ludzi. Jego dorobek twórczy obejmuje scenki rodzajowe, które ukazują chłopów podczas wykonywania sezonowych prac (vide „W żniwa”) i nie tylko („Zamyślona”).
Aleksander Mroczkowski jest także autorem portretów, które wykonywał głównie podczas wędrówek po miasteczkach oraz prowincjach. Przykładem pogłębionego psychologicznie portretu jest choćby obraz zatytułowany „Babcia z wnuczką”.
Malarz był również twórcą dzieł historycznych oraz obrazów o charakterze sakralnym. Stworzone przez niego polichromie można było podziwiać w kaplicach oraz kościołach.
Bibliografia:
http://www.artinfo.pl/
http://www.pinakoteka.zascianek.pl/
http://www.desa.art.pl/
Nina Kinitz 25 sierpnia 2009

Artykuł (PMA03O) przeczytano 7776 razy.